Strona Główna

Biała Podlaska

Biała Podlaska to pełna uroku stolica Południowego Podlasia. Jest miastem powiatowym w województwie lubelskim nad rzeką Krzną.

Pierwsze zapiski o Białej Podlaskiej pochodzą z 1481 roku. Jej pierwszymi właścicielami byli Illniczowie, zaś za założyciela uchodzi Piotr Janowicz Biały – wojewoda trocki, hetman Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Unia Lubelska przyniosła wielkie zmiany. W 1569 roku miasto przeszło we władanie magnackiego rodu Radziwiłłów. Zapoczątkowało to dynamiczny rozwój miasta zwanego wówczas Białą Książęcą lub Białą Radziwiłłowską. W 1622 Aleksander Ludwik Radziwiłł wzniósł zamek obronny, powstały szkoły i szpitale. Z inicjatywy Krzysztofa Ciborowicza Wilskiego założono Akademię Bialską, którą ustanowiono w 1633r. filią Akademii Krakowskiej.

Zniszczone w okresie Potopu Szwedzkiego miasto odbudował Michał Radziwiłł, podkanclerzy litewski i hetman polny litewski, zagorzały obrońca wiary chrześcijańskiej. W 1670 roku Michał Kazimierz Radziwiłł nadał miastu herb przedstawiający Michała Archanioła stojącego na smoku. Kolejnym zniszczeniom Biała uległa w okresie prześladowań Unitów Podlaskich pod koniec XIX wieku.

Do męskiego gimnazjum w Białej Podlaskiej w latach 1822 – 1826 uczęszczał pisarz Józef Ignacy Kraszewski. Dziś jego imię nosi I Liceum Ogólnokształcące w Białej Podlaskiej.

Rozwój miasta przyspieszyło powstanie – w okresie międzywojennym – fabryki Raabego, elektrowni miejskiej i Podlaskiej Wytwórni Samolotów. Majątek Podlaskiej Wytwórni Samolotów został rozgrabiony przez okupantów radzieckich po 17 września 1939. Po zakończeniu II Wojny Światowej w mieście rozwinął się przemysł włókienniczy i meblarski. Słynne w całej Polsce były między innymi bialskie zakłady Biawena, czy zakłady Techma-Robot.

Uroczystość odpustowa 15.08.2011 r. w Sanktuarium Matki Boskiej Leśniańskiej w Leśnej Podlaskiej, fot. W. KrupaSanktuarium Matki Boskiej Leśniańskiej
w Leśnej Podlaskiej

W 1975 roku Biała Podlaska została stolicą województwa, a od 1999 roku jest miastem na prawach powiatu.

Dziś, choć miasto jest ważnym węzłem komunikacyjnym, bezrobocie w regionie jest wyższe od średniej ogólnopolskiej. Sytuację pogorszyć może postawienie w stan upadłości bialskopodlaskiego PKS.

Z Białą Podlaską sąsiadują Międzyrzec Podlaski z przepięknym zespołem pałacowym z XVIII wieku, Radzyń Podlaski, w którym znajduje się między innymi zabytkowa oranżeria zbudowana na zamówienie rodu Potockich oraz Parczew, jedno z najstarszych miast Lubelszczyzny.

Perły w koronie regionu stanowią trzy sanktuaria, w Pratulinie, Leśnej Podlaskiej i Kodniu, skąd na licznie przybywających pątników spogląda Matka Boża Kodeńska.

 

Galeria zdjęć

Wieże Bazyliki Mniejszej Sanktuarium Matki Boskiej Leśniańskiej w Leśnej Podlaskiej, fot. W. Krupa Uroczysko Zaborek koło Janowa Podlaskiego, skansen, fot. W. Krupa Chata w Jabłoniu, powiat parczewski, fot. W. Krupa Kościół św. Tomasza w Jabłoniu, fot. W. Krupa Kościół św. Jozefata, Gęś, gmina Jabłoń, fot. W. Krupa Skoki, gm Czemierniki, fot. W. Krupa Uroczystość odpustowa 15.08.2011 r. w Sanktuarium Matki Boskiej Leśniańskiej w Leśnej Podlaskiej, fot. W. Krupa Zaścianki, gmina Międzyrzec Podlaski I Liceum Ogólnokształcące im. J.I. Kraszewskiego w Białej Podlaskiej